Gisteren zag ik de film 'Nell', waarin Jodie Foster een wolfsvrouw speelt, niet als een vrouwelijke pendant van 'Teen wolf' (een rol van Michael J. Fox), maar zoals Genie, een van de meest recent ontdekte wolfskinderen (1970). Ik weet nog dat ik in mijn studietijd in Groningen een college volgde over dit verschijnsel en hoe het me intrigeerde, vooral het geval van Genie, die, anders dan Victor van Aveyron of Kaspar Hauser, immers nog leeft en zo een schakel vormt tussen civilisatie en natuur.
De film 'Nell' was een aardig tijdverdrijf voor de dinsdagavond, maar niet opzienbarend. Wel opmerkelijk (maar wellicht nog door niemand opgemerkt): in de film wordt verwezen naar een scène uit Leni Riefenstahls film Das blaue Licht (de beroemde dans aan het meer, waardoor Hitler zo betoverd raakte), waarin de regisseuse zelf de rol speelt van Junta, een natuurmeisje dat bedreigt wordt door dorpsbewoners. Zo bezien is het geen toeval dat Jodie Foster al acht jaar probeert het leven van Riefenstahl te verfilmen, met zichzelf in de rol van de omstreden regisseuse.
woensdag 26 november 2008
zaterdag 15 november 2008
Sie sah in seiner Hand das Messer nicht

Als het vertrek van Ella Vogelaar iets heeft duidelijk gemaakt, dan is het wat een smerig bedrijf de politiek is. Het zou zoveel sjieker geweest zijn, als Wouter Bos zich, ondanks Vogelaars ongelukkige mediaoptredens, ferm achter zijn minister had opgesteld en trots zou zijn op het genuanceerde grotesteden- en integratiebeleid dat zij voorstond en dat langzaam zijn vruchten begon af te werpen. Wouter Bos is kennelijk bang dat de PvdA met Vogelaar als minister niet kan vissen in de vijver van het Geenstijl-electoraat. Toch maar niet op de PvdA stemmen dus.
zondag 26 oktober 2008
Eine bitterböse Geschichte zum Lachen und Weinen

Tijdens mijn vakantie las ik Elfriede Jelineks roman Die Liebhaberinnen.
Die Liebhaberinnen is een soort sarcastische parodie op een Heimatroman, waarin de alwetende verteller twee meisjes uit een (waarschijnlijk Oostenrijks) dorpje volgt die proberen aan hun eenvoudige afkomst te ontkomen en het hoger op te zoeken. De manier waarop ze dit doen is door een man aan zich te binden. En dat kun je weer het beste bereiken door zwanger van hem te worden.
Dat gaat in het geval van Brigitte zo in zijn werk:
brigitte will es in sich hineinkriegen und, daß es dann auch drinnenbleibt und nicht wieder ungenützt, sinnlos und zukunftslos herausrinnt. brigitte will, daß heinz abdrückt und ihr den extrakt aus dem rindsbraten und den semmelknödeln von heute mittag hineinschießt. jetzt muß dieser schlatzige mist doch endlich hineingespritzt und drinnen sein, aber nein, gut ding braucht weile, und heinz braucht auch weile. [...]
brigitte fühlt den schwammigen heinzbauch auf sich herunterdrücken, nichts deutet darauf hin, daß noch leben in diesem koloß ist.
heinz ist nicht gerade der leichteste, doch das bedenkt er nicht.
soll ich ihn in die weichen treten wie ein pferd, durchzuckt es b. flüchtig.
Eigenlijk heeft Brigitte een hekel aan Heinz. Zijn charme bestaat er in dat hij in de toekomst waarschijnlijk een eigen zaak zal hebben. Heinz wil met Brigitte slechts avontuurtjes beleven en valt eigenlijk op Susi. De ouders van Heinz zien Brigitte al helemaal niet staan, omdat ze 'minder' is dan Heinz en hij er dus met haar niet op vooruitgaat. Genadeloos ontleedt Elfriede Jelinek de economische principes in menselijke relaties. Maar als de 'schlatzige mist' dan eindelijk 'hineingespritzt' is, is er geen ontkomen meer aan: er zal getrouwd worden en Brigitte krijgt haar grote huis, mooie keuken, meubels; waar het haar uiteindelijk allemaal om te doen was.
De verhalen in Die Liebhaberinnen stemmen niet vrolijk. Toch valt er ook te lachen om het dodelijke commentaar van de alwetende verteller en te genieten van het originele taalgebruik. Maar van iets van mededogen met haar hoofdpersonen is bij Elfriede Jelinek geen sprake, wat het lezen van haar boeken toch iets ongemakkelijks geeft.
zaterdag 25 oktober 2008
Dresden revisited
Eergisteren was ik voor het eerst in ruim zes jaar weer eens in Dresden. Daar doet men er alles aan om de oude naam van het Florence aan de Elbe (Elbflorenz) ere aan te doen. Diverse Barok-gebouwen stonden in de DDR-tijd nog overeind en sinds 2004 is ook de Frauenkirche weer opgebouwd. Als je de kerk binnentreedt is het net alsof je een Japanse kopie bezoekt. Desalniettemin vinden vooral veel oudere Duitsers de kerk prachtig en ervaren ze de wederopbouw als het afsluitende hoofdstuk van de Tweede Wereldoorlog. Ook de gebouwen rond de Frauenkirche zijn allemaal 'nep'. Samen met al die barok-pracht-en-praal is het centrum van Dresden een plek geworden voor toeristen (waar je naar toe geleid wordt door één van de lelijkste Einkaufsmeilen die ik ooit heb gezien; de Leyweg in Den Haag is er niks bij). Gelukkig is er aan de andere kant van de Elbe ook nog de Neustadt, die in de 19e eeuw is ontstaan en de oorlog redelijk ongeschonden heeft overleefd. Hier geen toeristen, maar vooral heel veel alternatieve Duitsers, van jonge gezinnen (komt in Duitse alternatieve kringen veel voor) tot punks. Hier leeft de stad: met boekhandeltjes, boetiekjes, leuke cafeetjes, etc.
PS1 Wat wel voor de Dresdner Stadtverwaltung spreekt: het Kulturhaus (een soort Palast der Republik) hebben ze laten staan, inclusief DDR-wandfries.
PS2 Op een zuil voor Café Prag, in de DDR een gerenommeerd café en na de Wende een succesvol Italiaans restaurant (het eerste in Dresden), zag ik het mooiste mozaïek ooit (foto volgt).
PS1 Wat wel voor de Dresdner Stadtverwaltung spreekt: het Kulturhaus (een soort Palast der Republik) hebben ze laten staan, inclusief DDR-wandfries.
PS2 Op een zuil voor Café Prag, in de DDR een gerenommeerd café en na de Wende een succesvol Italiaans restaurant (het eerste in Dresden), zag ik het mooiste mozaïek ooit (foto volgt).
maandag 15 september 2008
Jellema ontdekken (3)
Nog een gedicht van C.O. Jellema:
Nageslacht
Dit droom ik vaker:
niet onder, op zijn zerk
ligt met wijdopen ogen starend
naar sterren in het ongelovig
heelal, mijn vader;
hij groeit zijn stem te boven
'die niet laat varen
het werk zijner handen'.
Om bang van te worden.
Miljoenen
kleine gevoelens
krioelen
als wormen
door mij heen.
Ik hoor het buiten stormen.
Ik wou dat de zon scheen.
(Zo kan ik wel doorgaan met citeren uit Jellema's prachtige gedichten uit de jaren '70)
Nageslacht
Dit droom ik vaker:
niet onder, op zijn zerk
ligt met wijdopen ogen starend
naar sterren in het ongelovig
heelal, mijn vader;
hij groeit zijn stem te boven
'die niet laat varen
het werk zijner handen'.
Om bang van te worden.
Miljoenen
kleine gevoelens
krioelen
als wormen
door mij heen.
Ik hoor het buiten stormen.
Ik wou dat de zon scheen.
(Zo kan ik wel doorgaan met citeren uit Jellema's prachtige gedichten uit de jaren '70)
Jellema ontdekken (2)
In navolging van mijn collega-blogger Frieda Splitter ontdek ik de dichter en germanist C.O. Jellema. Deel 2 in een serie.
Als ik in een poëzieclub zou zitten, zou ik het volgende gedicht inbrengen (ook een mooi gedicht voor op een Plint-poster):
Herinnering aan een appel
Ik raap de appel uit het gras
en leg hem op de blauwe schaal
de lamp brandt bij het avondmaal,
omdat het toen ook avond was,
mijn broertje doet zijn schoolverhaal,
zodat ik zeker weet dat hij
hier woont, nu praten wij,
wie hij bedoelt met jij ben ik
en wij zijn samen ogenblik
in taal,
die tijdelijk een appel was;
ik neem hem uit de blauwe schaal
en leg hem in het gras.
Als ik in een poëzieclub zou zitten, zou ik het volgende gedicht inbrengen (ook een mooi gedicht voor op een Plint-poster):
Herinnering aan een appel
Ik raap de appel uit het gras
en leg hem op de blauwe schaal
de lamp brandt bij het avondmaal,
omdat het toen ook avond was,
mijn broertje doet zijn schoolverhaal,
zodat ik zeker weet dat hij
hier woont, nu praten wij,
wie hij bedoelt met jij ben ik
en wij zijn samen ogenblik
in taal,
die tijdelijk een appel was;
ik neem hem uit de blauwe schaal
en leg hem in het gras.
Voorlopige vertalingen (2)
Sarah Kirsch: Ik in de zon van jouw sterfmaand
Ik in de zon van jouw sterfmaand
ik voor het geopende raam
ik doe wat ik gewoon ben: droog
gewassen haar
Schommels vliegen
aan mijn ooghoek voorbij, wespen
steltlopen op rottende peren
bij het zien van witte lakens
jankt de wasserijhond: hij is nog klein
Vlieg haar van mijn kam
vlieg tussen spinnendraden
zwart haar dood haar
net nog bij mij
Ik in de zon van jouw sterfmaand
ik voor het geopende raam
ik doe wat ik gewoon ben: droog
gewassen haar
Schommels vliegen
aan mijn ooghoek voorbij, wespen
steltlopen op rottende peren
bij het zien van witte lakens
jankt de wasserijhond: hij is nog klein
Vlieg haar van mijn kam
vlieg tussen spinnendraden
zwart haar dood haar
net nog bij mij
Abonneren op:
Posts (Atom)